Hỗ trợ trực tuyến

haiman.vn

Thống kê truy cập

Online: 87

Hôm nay: 210

Hôm qua: 557

Tuần này: 1.303

Tuần trước: 2.806

Tháng này: 8.122

Tháng trước: 12.858

Tất cả: 316.063

Thuyết ngũ hành trên bàn ăn người Mường

Cập nhật 15/12/2015 03:14 - Lượt xem: 530

Học thuyết ngũ hành vốn rất phổ biến trong đời sống văn hoá dân Việt ta. Vậy nhưng khi phân tích ứng dụng của thuyết ngũ hành mọi người thường chỉ nhắc tới các vùng đồng bằng, nơi mà nền văn hoá Nho giáo trước đây phát triển rất thịnh. Vậy nhưng trong đời sống của các dân tộc miền núi cũng mang nhiều biểu hiện của thuyết khoa học phương Đông này. 

Một mâm cơm vào ngày lễ tết của người Mường luôn bao gồm các món ăn sau: cỗ lá lợn mán, cá nướng mọi, xôi nương hấp, rau rừng, gia vị chấm kèm. Tuỳ vào điều kiện của mỗi gia đình mà mâm cơm có thêm các món ăn khác. Nhưng chỉ với những món ăn cơ bản này cũng đã đủ thể hiện sự cân bằng âm dương, các thuộc tính ngũ hành trên bàn ăn người Mường.
yeu-to-ngu-hanh-ban-an-nguoi-Muong2
Mâm xôi nếp dẻo thơm với những hạt gạo trắng ngần tượng trưng cho yếu tố hành Kim. Thông thường các dân tộc Tây Bắc thường làm xoi ngũ sắc khiện mọi người ấn tượng với các màu sắc sặc sỡ khác mà quên đi vẻ ngoài tinh khiết của xôi trắng. Nhưng xôi nếp trắng lại mới chính là món ăn cơ bản của người dân tộc Mường.
Các loại rau rừng đại diện cho tính Mộc. Thực chất, phần lớn các loại rau mà người người Mường vẫn dùng là các loại lá cây có công dụng chữa bệnh rất tốt. Các loại lá này có thể phải kiếm ở trong rừng sâu hoặc dùng ngay chính sản phẩm mà gia đình trồng được. Người Mường thích ăn rau có vị chua và đắng nhẹ, nên khi chế biến các loại rau này họ thường trộn với một chút hoa chuối để làm giảm tính chua và đắng vốn có của các loại rau.

Nhiều người lầm tưởng rằng Thuỷ có màu đặc trung là xanh dương nhưng thực ra màu đen mới chính là màu sắc tượng trưng yếu tố này. Vì thịt lợn mán ngay từ đầu đã được thui rơm nên về cơ bản có thể xét món ăn này chính là đại diện cho tính thuỷ. Mà đặc trưng nhất phải kể đến món rựa mận có màu đen sánh trên mâm cơm. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể xếp cá mọi nướng thuộc vào hành Thuỷ.
Thổ được xem là yếu tố đứng giữa trong ngũ hành, là vật cân bằng mọi yếu tố khác. Đôi khi có một số gia đình người Mường đồ xôi nghệ màu vàng. Vậy nhưng đại diện cho tính Thổ trên bàn ăn người Mường một cách cố định nhất chính là lá chuối. Lá chuối thông thường có màu xanh, nhưng người Mường có thói quen hong lá chuối trên lửa cho chuyển vàng rồi mới dùng để bày biện các món ăn khác. Điều này thể hiện đúng vai trò giữ cân bằng của hành Thổ.
yeu-to-ngu-hanh-ban-an-nguoi-Muong1
Màu sắc của Hoả là dễ nhận biết nhất với sắc đỏ. Đó có thể là ớt cay trong món chấm, nhưng chúng ta nhất thiết phải đề món tiết canh. Người Mường xẻ thịt là cỗ luôn tận dụng tất cả những phần của lợn mán. Và trên mâm cỗ lợn mán chắc chắn không thể thiểu món ăn này. Người dân tộc Mường có quan niệm “ăn gì bổ nấy” và màu đỏ mang ý nghĩa may mắn sẽ đến. 

Chính nhờ sự cân bằng các yếu tố ngũ hành này trong mâm cơm người Mường mà con người nơi đây luôn có một sức khoẻ dồi dào, ngay cả khi đã cao tuổi. Đồng thời, những nét giá trị văn hoá này ngày càng được đánh giá cao hơn khi các nhà khoa học cũng đã có nghiên cứu và công nhận giá trị dinh dưỡng cân bằng trên bàn ăn người Mường.